Dặm dài ải Bắc

          Chào mừng kỷ niệm 67 năm ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân (19-8-2012), Cộng đồng mạng www.lucbat.com phối hợp với gia đình Đại tá Đào Đình Bảng và Nhà văn Nguyễn Trường Thanh tổ chức một buổi gặp mặt thân mật dưới hình thức “cà phê sách”; với sự tham gia của một số nhân chứng lịch sử và đồng đội cũ, nhằm tôn vinh những cống hiến thầm lặng của Đại tá Đào Đình Bảng. 
           Đại tá Nhà văn Phùng Thiên Tân, Giám đốc - Tổng biên tập và Đại tá, Nhà văn Nguyễn Thụ, Phó Giám đốc - Phó Tổng Biên tập NXB CAND đã tham dự buổi gặp mặt nêu trên.

          “Dặm dài ải Bắc” là tên cuốn sách do NXB Công an nhân dân ấn hành, viết về Đại tá công an Đào Đình Bảng - người đã có thâm niên mấy chục năm đảm nhiệm vai trò trưởng ty công an của nhiều tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam.
          Với sự tò mò của một người viết trẻ thích quan tâm về những con người xuất sắc từng đi qua những cuộc chiến, tôi có mặt trong buổi giới thiệu cuốn sách do Nhà văn Nguyễn Trường Thanh nguyên chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn chấp bút, những mong gặp được nhân vật chính. Nhưng thật tiếc, đại tá Đào Đình Bảng đang ốm nặng phải nằm viện. Bạn bè, đồng đội năm xưa của ông kể, khi vào thăm ông tại bệnh viện, biết mọi người từ Lạng Sơn, Yên Bái, Cao Bằng về chuẩn bị giới thiệu sách viết về ông, ông đã khóc. Đôi mắt đỏ hoe của ông cụ 89 tuổi ấy đã thay lời ông muốn nói. Bạn bè, đồng đội của ông hiểu thế. Họ đã cùng ông rong ruổi khắp miền biên giới cùng những kỷ niệm khó quên lẽ nào họ không hiểu ông chỉ muốn ôm hôn, nắm tay từng người.
          Thú thật tôi chưa bao giờ dự trọn vẹn một cuộc giới thiệu sách nào, nhưng buổi giới thiệu sách này gây cho tôi một ấn tượng mạnh mẽ. Chưa một cuộc giới thiệu nào mà độc giả cùng khách mời lại lắng nghe một cách chăm chú những kỷ niệm của những người liên quan đến Đại tá Đào Đình Bảng đến như vậy. Xin cảm ơn Nhà xuất bản CAND và lucbat.com đã làm được một việc rất có ý nghĩa như vậy.


          Có dân là có tất cả


          Thiếu tướng, nhà văn Khổng Minh Dụ đã phát biểu: Cụ Đào Đình Bảng là đại tá mấy chục năm liền nhưng thật tiếc là thời điểm lịch sử lúc ấy không có nhiều tướng, chứ cứ căn cứ vào những thành tích cụ đã làm được cho lực lượng vũ trang nhân dân lẽ ra cụ phải lên tướng lâu rồi.
Còn nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Mai, người đã cùng ông lăn lộn nhiều chiến trường và các điểm nóng an ninh những năm 1970 - 1980 tại khu vực biên giới, đồng thời cũng là người nhờ sát cánh với ông mà viết được ba cuốn tiểu thuyết về vùng biên cho hay: mỗi lần ông gặp việc khó, ông đều kéo những người làm văn hóa đi theo để vận động bà con thực hiện chủ trương chính sách của Đảng. Ông cho rằng những người làm văn hóa như các nhà văn, nhà báo, trí thức rất biết phân tích cho bà con hiểu. Hơn nữa, đấy cũng là cách làm việc của ông. Con người ta mỗi người chỉ có một vài thế mạnh, nếu biết phát huy thế mạnh của người khác để cùng làm việc tốt thì có phải đỡ hơn không? Có dân thì có tất cả. Vận dụng tốt triết lý lấy dân làm gốc ấy của cụ Nguyễn Trãi và Bác Hồ - việc tưởng là dễ nhưng không phải ai cũng làm được như ông. Chẳng thế mà đến khi ông nghỉ hưu rồi, vẫn đạp xe đi thăm bà con dân bản, vẫn đi đòi quyền lợi cho đồng đội khi hay tin đồng đội mình hy sinh trong khi làm nhiệm vụ mà vẫn chưa được giải quyết chế độ. Ông kiên nhẫn yêu cầu trả lại sự thật lịch sử cho những đồng đội năm xưa đã hy sinh trong vụ bom tấn giết chết hơn 50 người trẻ tuổi tại thành phố Yên Bái.  

 
         Yêu lính hơn yêu con  

          Nhà văn Nguyễn Trường Thanh đã rất có tâm khi thực hiện cuốn sách Dặm dài ải Bắc này. Riêng cái tên sách đã khiến người ta liên tưởng tới một điều gì đó như là một huyền thoại về lịch sử. Tôi chưa kịp đọc hết nội dung cuốn sách nhưng được nghe một mẩu chuyện khá thú vị từ chị Đào Tuyết Trinh - con gái của Đại tá Đào Đình Bảng. Có lẽ chi tiết này chưa được Nhà văn Nguyễn Trường Thanh nhắc đến.
Vào năm 2009, đại tá Đào Đình Bảng mắc bệnh hiểm nghèo nên phải nằm viện khá lâu. Các con gái cụ thương bố mà không có cách gì. Cuộc đời bố hết lòng vì dân, vì nước, thậm chí đang ăn cơm với vợ con nếu có việc gì dưới bản báo lên là buông đũa đi ngay, dù cả tháng mới được ăn cơm với vợ con một lần. Chị Tuyết Trinh và cô em gái chợt nghĩ phải mở ngăn tủ của bố ra, xem bố giấu những bí mật gì trong ấy. Đến khi đọc được những dòng nhật ký của bố mình, hai chị em ôm nhau khóc. Nói lại kỷ niệm ấy với tôi trong buổi giới thiệu Dặm dài ải Bắc, chị Tuyết Trinh đến giờ vẫn không ngăn nổi xúc động. Tôi đã phải quay đi khi nhìn thấy chị lấy khăn lau nước mắt vì sợ mình cũng khóc theo.
Năm ấy, đại tá Đào Đình Bảng đi công tác ở nước Đức xa xôi. Chẳng có nhiều tiền nên đại tá chỉ mua mấy chiếc kéo cắt tóc và kéo cắt chỉ thêu thùa của phụ nữ định bụng về làm quà. Về đến nhà, chị em Tuyết Trinh rất thích được bố tặng cho chiếc kéo cắt chỉ thêu vì cả hai đều ham nữ công gia chánh nhưng bố Bảng nhất định không cho. Bố bảo, để bố tặng cho mấy chú lính ở biên giới, ở đó họ thiếu thốn đủ thứ, các con ở nhà tuy vậy còn đầy đủ hơn nhiều. Chị em Tuyết Trinh còn nhỏ, không hiểu ý bố nên cứ phụng phịu hoài. Đêm ấy bố Bảng đã phân vân rất lâu, một đằng là con gái, một đằng là lính của mình khổ quá.  Cuối cùng bố chờ trời sáng, lẳng lặng giấu các con đem đến tận đơn vị giáp ranh biên giới tặng mấy chiếc kéo cho các chú.
            Đó chỉ là một việc nhỏ trong hàng ngàn việc mà đại tá Đào Đình Bảng phải đắn đo khi quyết định trong vai trò trưởng ty công an mà cuối cùng ông luôn ưu ái cho dân, cho lính, cho sự nghiệp giải phóng đất nước mà quên đi quyền lợi riêng tư. Nhật ký của đại tá Đào Đình Bảng có viết về kỷ niệm ấy, nhưng tuyệt nhiên ông chẳng hề băn khoăn về quyết định của mình. Sau này, khi ông đỡ bệnh, các chị trách đùa ông rằng bố yêu lính hơn yêu con gái.
           Cũng nhờ lần khám phá chiếc tủ bí mật của hai chị em Tuyết Trinh giờ đã ngoài năm mươi tuổi mà chúng ta được biết nhiều hơn về cuộc đời cống hiến của đại tá công an Đào Đình Bảng trong cuốn sách Dặm dài ải Bắc của nhà văn Nguyễn Trường Thanh.
           Tự hào thay một con người!