NGƯỜI NGHỆ SĨ RẤT CẦN CÔNG CHÚNG BIẾT CHIA SẺ!

>>>> ĐẸP HUYỀN ẢO TRANH MÀU NƯỚC CỦA HỌA SĨ NGÔ QUANG NAM

Cảm ơn cô Thủy Hướng Dương đã gửi bài viết về triển lãm tranh màu nước của họa sĩ Ngô Quang Nam ngày 30/8/2011.

Bài viết như một lẵng hoa gửi tới họa sĩ Ngô Quang Nam! Ông Nam thật hạnh phúc khi có những người biết thưởng thức tác phẩm đã bỏ bao công sức sáng tạo! Như Bá Nha,Tử Kỳ đời xưa !

Đó là điều may mắn cho mọi nghệ sĩ, không phải ai cũng có được!

Nghệ thuật muôn hình, muôn vẻ, nhưng... điều khổ tâm nhất với nghệ sĩ là... đàn gẩy tai trâu, có khi trâu lại bị... khiếm thính!

Vừa qua , đã có  họa sĩ bán 1 tranh sơn mài, giá vài nghìn USD, cho một cậu con nhà giàu, ít hiểu biết nghệ thuật, kém văn hóa (chẳng có hiểu biết, trình độ gì ngoài... tiền của cha mẹ!). Cậu ta cưa ngay tấm sơn mài đó làm 2, để che mặt ngoài 2 thùng loa Bang & Olufsen  đắt tiền, làm nghệ sĩ muốn...tự tử!

Thời đại có những người kém văn hóa là như vậy! 

Cảm ơn cô Thủy đã nhắc tới tôi trong bài viết, và gửi các ảnh chụp tại triển lãm, nhưng cô giành cho tôi nhiều danh từ đẹp... làm tôi hơi ...ngượng! Tôi chỉ quý trọng nghệ thuật đâu phải nghệ sĩ, mặc dù yêu thích nhiếp ảnh, văn học, nghệ thuật. Cô ca ngợi cha tôi thì đúng  hơn !

Tôi chỉ là người được may mắn sinh ra trong một gia đình nghệ sĩ, được cha mẹ giáo dục nghiêm khắc từ nhỏ, biết quý trọng các họa sĩ có tài, khi có điều kiện, cố gắng động viên nghệ sĩ, chứ không dám nhận chức danh sưu tập! Sưu tập tác phẩm nghệ thuật đòi hỏi nhiều thời gian, tôi lại quá bận rộn, hay phải đi nhiều.

Kiến thức rộng như biển cả, chỉ cố gắng học hỏi mọi người, mọi nơi, không dám nhận danh từ nghiên cứu! Nghiên cứu là việc lớn, cũng đòi hỏi thời gian, công sức! Tôi cũng đã may mắn có người mẹ rất giỏi ngoại ngữ, văn thơ, dạy tôi ngoại ngữ từ bé và đã  viết  bài trên báo Phụ nữ Tân văn từ năm 1931, khi đa số phụ nữ thời đó còn nhiều khó khăn, ít được như ngày nay  !

Về chuyện mua tranh, tôi chỉ cố bắt chước tấm gương của cha chúng tôi! Ngày xưa, khi hết khóa học 5 năm, trường Cao đẳng mỹ thuật Đông Dương lại tổ chức triển lãm tranh tốt nghiệp. Tại đó, thày Nam Sơn hay chú ý đến các sinh viên có Tài và đặc biệt các sinh viên gập khó khăn. Thày mua tranh để động viên,giúp đỡ học trò, vì họa sĩ mới ra trường đã bán được tranh là đã được công chúng công nhận tài năng!

 
Có thể theo học các lớp Dự thính (Auditeur libre, như các nhạc sĩ Đặng Thế Phong,Văn Cao, Phạm Duy...) nhưng muốn thi vào trường, học chính thức, phải qua lớp dự bị (Préparatoire ) để có đủ kiến thức tối thiểu khi thi. Có người đã phải học lớp dự bị tới 9 năm, rồi mới thi đỗ vào trường!  Rất vất vả! Có cấp học bổng. Khoa Kiến trúc cũng như vậy.

Nhà văn Nhất Linh (Nguyễn Tường Tam), nhà thơ Thế Lữ cũng đã học ở đó một thời gian. Trường Chỉ tuyển lựa người có năng khiếu nghệ thuật, không ưu tiên ai cả! Học sinh Tây cũng như Ta ! Và chỉ dạy các kỹ thuật cơ bản về hội họa, điêu khắc, kiến trúc để sáng tác, hướng về tính Dân tộc, để sinh viên tùy ý lựa chọn phong cách riêng, sao cho tác phẩm có bản sắc riêng ,không ai giống ai! 

Đào tạo họa sĩ, nhà điêu khắc, kiến trúc sư, nghệ sĩ thực sự, không đào tạo "thợ vẽ"!
Việc công nhận tài năng của  giáo sư Nam Sơn, người giáo sư Việt Nam đầu tiên của trường, người đã tu nghiệp ở Paris, đã được các Giải thưởng Quốc tế về hội họa ở Paris, Rome..., đã có tranh tại triển lãm Quốc tế  Salon các nghệ sĩ tạo hình Pháp  từ năm 1930 và được Bộ mỹ thuật Pháp đề nghị mua ngay tại Triển lãm này để đưa vào Bảo tàng Quốc gia, là một chứng nhận tài năng rất giá trị đối với  mọi họa sĩ mới tốt nghiệp!

Ngay trong sách tự truyện, họa sĩ Nguyễn Phan Chánh (học khóa 1 ,1925-1930 ) đã viết: "Tôi được cụ Nam Sơn mua cho bức tranh "thiếu nữ với cá vàng " khi ông  Phan Chánh tốt nghiệp năm 1930" (Chắc cô Thủy đã đọc  bài đó, in từ năm 1960?).

Cô Thủy xem bài viết của nhà văn Băng Sơn về họa sĩ Nam Sơn đã rõ...

Bài này viết từ năm 2000, nhưng do ông Băng Sơn bị ốm, phải nằm viện lâu ngày, không sửa được bản morasse, biên tập viên chưa rõ lịch sử hội họa, nên khi in sách, sai nhiều chỗ quá!  Nhưng sách này lại rất khó kiếm.

 
Hôm nào tôi sẽ tặng cô sách "Trăm ngôi nhà nghệ sĩ " của Băng Sơn, có bài về họa sĩ Nam Sơn để cô so sánh với bản thảo tôi đã đưa cô và thấy những chỗ in nhầm (như họa sĩ Công Văn Trung lại in thành Nguyễn Phan Chánh !?, trường mỹ thuật lại thành trường kỹ thuật ?).

Nếu gửi sách cho cô theo đường Bưu điện thì gửi về địa chỉ nào? Cô đang làm việc ở đâu?

Trong ảnh chụp họa sĩ Ngô Quang Nam  với các bạn bè, có ba người tôi chưa rõ,  một anh áo đen đeo kính đứng cạnh họa sĩ, một ông mặc quần áo trắng bên cạnh cô Hằng và một anh mặc áo đen?  Họ rất nhã nhặn, lịch sự, hiểu biết, người trí thức thưởng thức nghệ thuật có khác !

 
Hình như anh mặc áo đen bên cạnh tôi, làm việc bên Viện năng lượng nguyên tử - Nơi có nhà khoa học kiêm nhà thơ trẻ Đinh ngọc Quang (tác giả tập thơ " Người và bóng " ) con trai giáo sư Đinh Ngọc Lân .

 
Năm ngoái , Giáo sư Nguyễn Quang Riệu (Paris ) có nói  tôi tới dự Hội nghị Năng lượng cao, năng lượng nguyên tử và Thiên Văn Quốc tế  ở Đại học Bách Khoa  Hà Nội, NPHEAP (Nuclear physics ,high energy physics and astrophysics )  do GS Võ văn Thuận và Viện Khoa  Học VN tổ chức. Ông Thuận là nhà khoa học, nhưng cũng biết khá rõ về họa sĩ Nam Sơn !

Tôi  muốn mua tác phẩm vẽ người anh hùng đứng trên đỉnh núi, hình ảnh vị  Anh hùng ái quốc Ngô Quang Đoan, người ông tôn kính của họa sĩ Ngô Quang Nam, với 2 câu thơ : "Muôn vàn cảnh sắc bùng lên nắng, Phanh áo đầu non đón gió bay" vì kính trọng tinh thần yêu nước của các sĩ phu Bắc Hà từ xưa.

Cụ Ngô Quang Đoan là một trong những người lãnh đạo phong trào chống xâm lăng cuối thế kỷ 19, bất chấp lệnh của triều đình Huế nhu nhược! Tôi đã được hân hạnh cùng họa sĩ Ngô Quang Nam lên thắp hương tại Đền thờ Cụ ở Phú Thọ. Thật may mắn được họa sĩ Ngô Quang Nam bằng lòng!

Ông Nam làm được triển lãm này cũng như đã vinh danh thêm cụ Tổ mình  ! Thật đáng tôn trọng !

Cách đây gần 20 năm , tôi đi cùng con gái tôi sang Pháp làm việc, tình cờ gập một cô họa sĩ tại trường Cao đẳng mỹ thuật Paris, nơi cha chúng tôi đã tu nghiệp, trước khi về VN tổ chức khóa tuyển sinh đầu tiên vào trường Mỹ thuật Đông Dương năm 1925. Cô họa sĩ  đem theo tranh và thấy tôi chú ý, cô ta giới thiệu. Tôi đã mua 1 tranh của cô ta, cũng chỉ muốn hỗ trợ  người có tài, vì biết đời sống ở Paris rất cao, không phải nghệ sĩ nào cũng có điều kiện. Cô ta ngạc nhiên và hỏi xem tôi ở đâu tới, có phải người Nhật Bản không ? hay Hàn Quốc ?

Thời đó , người Nhật rất "cao giá"! Công dân cường quốc kinh tế, khoa học đi trên máy bay luôn ngẩng cao đầu làm người châu Âu rất kính nể ! Họ cho rằng chỉ có người Nhật mới làm như thế !

Tôi nói chúng tôi là người Việt Nam, cô ta không rõ lắm, chỉ biết là nước châu Á ! Tôi đã nói ngắn gọn để cô ta hiểu Việt Nam là một nước nhỏ, hiện còn khó khăn do quá nhiều chiến tranh, nhưng đã có một lịch sử oai hùng từ xưa, cũng như một  nền văn hóa dân tộc từ hơn 30 thế kỷ nay; từ khi nhiều nước châu Âu còn đang ở thời kỳ...hoang dã, có vua chúa...mù chữ, trong khi từ 10 thế kỷ nay, Việt Nam đã có Văn Miếu Quốc tử Giám, các con cái vua quan bắt buộc phải đi học để có đủ trình độ học vấn để sau này có thể ra đề thi, hỏi vấn đáp các vị đã đỗ cử nhân đi thi Đình,xét đỗ Tiến sĩ!
 (Cô Thủy xem các sách của nhà văn hóa Hữu Ngọc, 93 tuổi, có đến dự triển lãm, và rõ thêm).
Cô họa sĩ là người Ý (Italia) nên tôi cũng giải thích việc tôi đưa con gái tôi tới thăm tường mỹ thuật để biết được nơi cha tôi đã tu nghiệp và thành danh từ năm 1925, có tác phẩm được Giải thưởng ở Paris và Roma từ xưa, làm cô ta rất ngạc nhiên! Cũng để họ hiểu thêm về đất nước và con người Việt Nam!

Sau đó một thời gian, khi chúng tôi sang Monaco, tình cờ lại gập cô họa  sĩ đó! Lâu ngày nên tôi không nhớ, nhưng cô ta nhận ra ngay và cười, chào hỏi những người Việt Nam yêu nghệ thuật !

Tôi đã xem trang Web của cô, nhiều bài khá hay, sưu tập được nhiều ý kiến như một diễn đàn văn hóa !

Sau ngày Rằm tháng Bảy, tôi có đọc chùm thơ của họa sĩ Ngô Quang Nam trên trang Trannhuong.com  và tôi đã gửi thư chúc mừng  họa sĩ . Không ngờ họa sĩ Nam lại đa tài đến thế ! Bài thơ "Hóa vàng" làm tôi xúc động, ý thơ  cao đẹp, giàu hình ảnh, nhạc điệu!  Ngày Rằm tháng 7 chỉ có ỏ châu Á!

Hôm nay đọc trang Web  này mới biết xúc cảm đó của họa sĩ bắt nguồn từ trang Web của cô! Cô có năng khiếu văn thơ, trang web nhiều mục giá trị, có tính nghệ thuật... khác nhiều trang trên mạng! 

Cô Thủy trước học Văn hay Sử? 

Một lần nữa xin cảm ơn cô Thủy  Hướng Dương.

Chúc  cô  và gia đình vui mạnh, làm việc nhiều kết quả!

    
Nguyễn An Kiều

Điện thoại: 090.856 . 27 .87